Σκοπός / Περιγραφή του μαθήματος

Το μάθημα εστιάζεται στα διάφορα θεωρητικά πλαίσια που διέπουν την κατάκτηση της γλώσσας. Παρουσιάζονται οι εμπειριοκρατικές, ορθολογιστικές/γενετικές, γνωστικές κοινωνικό-αλληλεπιδραστικές και νευροβιολογικές προσεγγίσεις, κύριοι εκπρόσωποι αυτών και επιχειρήματα υπέρ και κατά της κάθε προσέγγισης. Παρουσιάζεται η προσέγγιση της κατάκτησης γλώσσας από γλωσσολόγους και ψυχολόγους και γίνεται αναφορά σε πειραματικές μεθόδους, σε παρατηρήσεις και ευρήματα/πορίσματα που αφορούν τις γλωσσικές παραμέτρους διαγλωσσικά.  Δίνεται έμφαση σε μελέτες και ευρήματα από την Κοινή Νέα Ελληνική γλώσσα και την Ελληνική Κυπριακή διάλεκτο στην κατάκτηση του φωνολογικού συστήματος, σημασιολογίας, μορφοσύνταξης κλπ. Παρουσιάζεται επίσης η επίδραση της γλώσσας του περιβάλλοντος και η αλληλοεπίδραση αντίληψης και παραγωγής. Γίνεται αναφορά στην πρώιμη φωνητική παραγωγή (βάβισμα, ιδιολεκτική ικανότητα, πρωτολέξεις, λεξιλογική «έκρηξη»), στο ρόλο της προσωδίας, στην ανάπτυξη της ικανότητας του επιτονισμού και τη σχέση της με την συντακτική ικανότητα, στην κατάκτηση του παθητικού και εκφραστικού λεξιλογίου, (ρήματα, ουσιαστικά, κλιτικά, λειτουργικές λέξεις, σημασιολογικές κατηγορίες) με ιδιαίτερη αναφορά στην θεώρηση της γλωσσικής εκκίνησης (linguistic bootstrapping). Παρουσιάζεται το φαινόμενο του Μέσο Μήκους του Εκφωνήματος (ΜΜΕ; Mean Length of Utterance MLU) στην Ελληνική και σε άλλες γλώσσες καθώς και η σημασία και ανάλυση του γλωσσικού δείγματος. Παρουσιάζεται η κατάκτηση του μορφο/συντακτικού τομέα: Λέξεις για αντικείμενα, λέξεις για πράξεις. Στάδιο μιας λέξης, στάδιο δύο λέξεων. Μετέπειτα στάδια. Λειτουργικές Κατηγορίες – δεσμευμένα μορφήματα: θεωρίες κατάκτησής τους. Θεωρία της Συνέχειας, Θεωρία της Ωρίμανσης. Κατάκτηση Γένους, Συμφωνίας Υποκειμένου-Ρήματος. Κατάκτηση Αναφορικής Σύνδεσης, Ελέγχου, Σχηματισμού Ερωτήσεων, Κλιτικών αντωνυμιών. Τέλος δίνεται έμφαση στη κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας (δευτερογλωσσία) καθώς επίσης στη κατάκτησης του γραπτού λόγου.

Αναμενόμενα αποτελέσματα

·          Ανάλυση και κριτική αξιολόγηση διαφορετικών θεωριών κατάκτησης της γλώσσας 

·          Περιγραφή των σταδίων γλωσσικής ανάπτυξης

·          Εξοικείωση με την κατάκτηση της φωνητικής / φωνολογίας, του λεξικού και της σύνταξης / μορφολογίας

·          Εξοικείωση με τις πειραματικές μεθόδους και την παρατήρηση του αυθόρμητου παιδικού λόγου. 

Προαταιτούμενα μαθήματα

·          Κανένα