Τέχνη, ιδεολογία και προπαγάνδα: Όψεις της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής παραγωγής στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα

Αντικείμενο του σεμιναρίου είναι όψεις της ευρωπαϊκής καλλιτεχνικής παραγωγής στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, με έμφαση σε ζητήματα ιδεολογίας και προπαγάνδας. Στο πλαίσιο αυτό θα συζητηθεί ο κυβισμός στη σκιά του πολέμου (1905-1914) και η τέχνη της παρισινής avant-garde κατά το διάστημα 1914-1925. Ειδική βαρύτητα θα δοθεί στις σχέσεις εικαστικών καλλιτεχνών και λογοτεχνών της εποχής και στα μανιφέστα του Φουτουρισμού, του Σουρεαλισμού και του Νταντά. Θα εξεταστεί η «επιστροφή στην τάξη» ως πολιτική απόρριψης του μοντερνισμού και παράλληλα θα παρουσιαστούν πλευρές της σχετικής συζήτησης, όπως καταγράφονται στον γαλλικό Τύπο και στις καλλιτεχνικές εκδόσεις. Θέματα συζήτησης θα αποτελέσουν επίσης, η Διεθνής Έκθεση του 1937 στο Παρίσι ως πεδίο επίδειξης πολιτικής ισχύος και η πολιτιστική πολιτική του Λαϊκού Μετώπου (1936-1938). Θα απασχολήσουν οι εκθέσεις «εκφυλισμένης τέχνης» στη ναζιστική Γερμανία (1937), με παράλληλη αναφορά στο Bauhaus ως οργανισμό καλλιτεχνικής συλλογικότητας, σε συσπειρώσεις, όπως η Γέφυρα και ο Γαλάζιος καβαλάρης, και σε καλλιτέχνες της Νέας Αντικειμενικότητας. Υπό το φάσμα επιβολής του δόγματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού θα διερευνηθεί το έργο καλλιτεχνών της Ρωσικής Πρωτοπορίας και θα παρουσιαστούν πηγές με απόψεις περί δυτικής τέχνης κατά το διάστημα 1890-1930. Τέλος, μέσα από την περίπτωση του Joseph Beuys, θα τεθούν ζητήματα της μεταγενέστερης προβληματικής περί καλλιτεχνικής δημιουργίας ως παρεμβατικής έκφρασης πολιτικού ακτιβισμού. Βασικός στόχος του σεμιναρίου είναι η κατανόηση της παραπάνω θεματικής, όπως παρουσιάζεται στη νεότερη και πρόσφατη βιβλιογραφία, και η εμπέδωση της σημασίας των πρωτογενών πηγών ως ερευνητικών εργαλείων.