Στην Ευρώπη, μία στις οκτώ περιπτώσεις καρκίνου προκαλούνται από λοιμώξεις, όπως ο ιός Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (Human Papilloma Virus – HPV), oi οι ιοί της ηπατίτιδας Β και Γ, ο ιός ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus – HIV) και το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης. Πολλές από αυτές τις λοιμώξεις μπορούν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού ή να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά  με την έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία. Για παράδειγμα, η ένταξη  του εμβολίου κατά του HPV στα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού σε πολλές χώρες, έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια σε σημαντική μείωση του  αριθμού των ατόμων που προσβάλλονται από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας .

Το νέο πανευρωπαϊκό πρόγραμμα «SHIELD Joint Action» θέτει ως στόχο τη διευκόλυνση  της πρόσβασης στον  εμβολιασμό κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β, καθώς και τη βελτίωση της ανίχνευσης και του ελέγχου για την ηπατίτιδα Β, την ηπατίτιδα C, τον HPV, τον HIV και τη φυματίωση. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την ΕΕ με σχεδόν 20 εκατομμύρια ευρώ.

Ως Joint Action, το έργο υλοποιείται μέσω συνεργασίας κρατών-μελών και θεσμικών φορέων, με στόχο την από κοινού ανάπτυξη και εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών δημόσιας υγείας. Στο έργο SHIELD , το οποίο συντονίζεται από  το Κέντρο Αριστείας για την Υγεία, την Ανοσία και τις Λοιμώξεις (CHIP) στη Δανία, συμμετέχουν 69 οργανισμοί από 21 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ: Δανία, Βέλγιο, Κροατία, Κύπρος, Τσεχία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Ισπανία, Σουηδία. Επιπλέον, στο πρόγραμμα συμμετέχουν και οργανισμοί από χώρες εκτός ΕΕ/ΕΟΧ: Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μολδαβία, Νορβηγία, Ουκρανία.

Το πρόγραμμα επικεντρώνεται στο σχεδιασμό και τη υλοποίηση αποτελεσματικών προγραμμάτων πρόληψης για τις λοιμώξεις που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνων, βασισμένων σε ερευνητικά δεδομένα και τεκμηριωμένες πρακτικές. Συγκεκριμένα , το έργο στοχεύει:

• στη χαρτογράφηση και ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών από όλη την Ευρώπη σε θέματα πρόληψης, ελέγχου και θεραπείας των σχετικών λοιμώξεων, με στόχο την παροχή αποτελεσματικών παρεμβάσεων, και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους Ευρωπαίους πολίτες,  ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.
• στην ανάπτυξη και εφαρμογή αποτελεσματικών παρεμβάσεων για την πρόληψη και τη θεραπεία των λοιμώξεων που προκαλούν καρκίνο με ιδιαίτερη έμφαση σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού
• στην ενίσχυση της παρακολούθησης της εμβολιαστικής κάλυψης για εμβόλια κατά των ιών που προκαλούν καρκίνους
• στην διερεύνηση των εκπαιδευτικών αναγκών των επαγγελματιών υγείας σε σχέση με το ρόλο τους στην προώθηση των εμβολιασμών, ιδιαίτερα  μεταξύ ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων, με απώτερο στόχο την διαμόρφωση στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων
• στην αντιμετώπιση του στιγματισμού και των διακρίσεων που σχετίζονται με λοιμώξεις, όπως τον ιό HIV, την ιογενή ηπατίτιδα, τη φυματίωση και τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, ως βασικό συστατικό των στρατηγικών για την ενίσχυση της πρόληψης, του ελέγχου και της θεραπείας αυτών των λοιμώξεων

Η εναρκτήρια συνάντηση του έργου έλαβε χώρα στο μεγαλύτερο νοσοκομείο της Δανίας, το Rigshospitalet στην Κοπεγχάγη στις 15-16 Δεκεμβρίου 2025 με τη συμμετοχή των Eυρωπαίων εταίρων και εμπειρογνωμόνων από κλινικά κέντρα, οργανισμούς δημόσιας υγείας, Υπουργεία Υγείας και κοινοτικούς φορείς. Η συνάντηση άνοιξε με εναρκτήριες ομιλίες από  τον Επίτροπο της ΕΕ για την Υγεία και την Ευημερία των Ζώων, Olivér Várhelyi, και της Δανής Υπουργού Υγείας, Sophie Løhde. Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν αναλυτικά όλα τα Πακέτα Εργασίας (Work Packages) του έργου και πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις για τις επιμέρους δράσεις και τα παραδοτέα, με στόχο τον συντονισμό των εταίρων και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την πορεία υλοποίησης του έργου κατά την επόμενη περίοδο.

Η Κύπρος συμμετέχει στο έργο μέσω των Ιατρικών Υπηρεσιών  και Υπηρεσιών Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Τμήματος Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ). Στην εναρκτήρια συνάντηση συμμετείχαν εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας η Δρ Ρεβέκκα Γεωργίου, Ιατρική Λειτουργός Α’ τάξης, και κα Άννα Παπανδρέου Καζαμία, Νοσηλευτικός Λειτουργός Α’. Από το ΤΕΠΑΚ συμμετείχαν οι ακαδημαϊκοί: Δρ. Ουρανία Κολοκοτρώνη, Επίκουρη Καθηγήτρια Παθοφυσιολογίας (συντονίστρια της ομάδας του  ΤΕΠΑΚ), ο Δρ. Νίκος Μίτλεττον, Αναπληρωτής Καθηγητής Μεθοδολογίας της Έρευνας στις Επιστήμες Υγείας, Δρ Χριστιάνα Νικολάου, Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής Νοσηλευτικής και Δρ. Άγγελος Κασσιανός, Λέκτορας Ψυχολογίας Υγείας. Στο έργο συμμετέχουν επίσης από το ΤΕΠΑΚ: η Δρ Έλενα Ρούσου, Επίκουρη Καθηγήτρια Κοινοτικής Νοσηλευτικής και οι Δρ Μαρία Δημητριάδου και Δρ Κοραλία Μιχαήλ, μέλη Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού.

Tο SHIELD Joint Action αποτελεί μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια για την ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της ισότιμης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας για λοιμώξεις που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνων. Η συμμετοχή της Κύπρου και του ΤΕΠΑΚ στο έργο ενισχύει τη συμβολή της χώρας στη διαμόρφωση και υλοποίηση τεκμηριωμένων πολιτικών δημόσιας υγείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η πρόοδος, οι δράσεις και τα αποτελέσματα του έργου θα κοινοποιούνται σταδιακά μέσω των επίσημων καναλιών των εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την αξιόπιστη ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας και του ευρύτερου κοινού.